dsdturk, cinsel gelişim ve hipospadiyas derneği

23.10.2017.Pazartesi

image


CNSEL GELM KUSURLARI

Aklamalar

adrenal bez: heriki bbrein zerinde bulunan ve (androjen dahil) eitli hormonlar salglayan bezdir.

androjen: ounluu testislerden salglanan, ancak adrenal bez ve overlerden de salglanabilen hormondur. Cinsel organ geliimini salar ve cinsiyete zg (kllanma, ses tonu gibi) zelliklerin gelimesini salar. Cinsel organ geliimini salayan en nemli androjenler testosteron ve dihidrotestosterondur.

afalli: (aphallia/penis agenezisi): normal kromozom yapsndaki erkek ocukta penisin bulunmamas. Penise zg organ geliim kusuru olan bu kiilerde normal testis yaps vardr ve fertilizasyon (ocuk sahibi olmalar) mmkndr.

bifid skrotum: Skrotumun (testisleri tayan torba) ortadan yark olduu ve heriki testisi de ayr ayr tayan torba grntsnn bulunduu durumdur.

chordee: penisin aaya doru erilik gstermesine ve arl ereksiyona neden olan penisin geliimsel kusuru (sklkla hipospadyas ile birlikte grlr). (okunuu: kordi)

cinsiyet: cins ya da sex szckleri, kiinin anatomik yapsn erkek ya da dii ynde belirlerken, cinsiyet szc (gender) kiinin mental, sosyal, kltrel geliimini ve tercihlerini de iine alan terimdir.

cinsiyetin belirlenmesi (gender assignment): cinsel geliim kusuru ile doan bir yenidoan ya da ocuun ailesinin ocuklarn hangi ynde (kz ya da erkek) yetitireceklerinin (genetik, anatomik, hormonal, sosyal, kltrel ve dier birok faktrlerin etkisiyle) belirlenmesidir.

cinsel kimlik (gender identity): kiinin iinden geldii ekilde kendisini erkek ya da kz/kadn olarak hissettii duygu durumudur. Bu durum, kromozom yapsndan, anatomik yapdan ya da evresel yetitirme koullarndan bamsz olarak ekillenebilir.

cinsel rol (gender role): kiinin erkek ya da kadna zg kyafet, oyun, meslek tercihidir.

cinsel tercih (gender orientation): kiinin erkek ya da kadn olarak kar cins tercihidir.

glans penis: doumda snnet derisi ile kapal olan, heriki erektil dokunun ucunda bulunan yap (penis ba).

gonad: cinse zg bezler (testis, over) iin kullanlr. Bir gonad, over ve testis yaplar ieren ovotestis, ya da ok zayf gonad zellikleri gsteren streak gonad yapsnda da olabilir.

gonadektomi: cinse zg bezlerin (testis, over ya da ovotestis) cerrahi yntemle kartlmasdr.

hipospadyas: erkek ocukta, d idrar yolu (retra) aklnn bulunmas gereken yerden (glans ucu) daha aadave geride olmasdr. Ar formlar chordee ile birlikte grlr.

inmemi testis: testislerin bulunmas (inmesi) gereken skrotum (torba) yerine, daha yukarda kalm olmasdr.

karyotip: bir hcrenin kromozom yapsn belirler. Bir kiinin, ne tipte kromozom yaps ieren hcrelere sahip olduunu gsterir.

kliteromegali: klitoris yapsnn normalden byk olmas.

mikropenis: penis yapsnn normalden ok kk olmas.

mozaik karyotip: kiinin baz hcrelerde belli tipte, dier hcrelerde ise farkl tipte kromozom yaplarna sahip olmasdr (rnek: 45,XO/46,XY). Embryodaki hcrelerin dzensiz blnmesi sonucunda oluur.

Mller kanallar: Embryonun erken dnemlerinde bulunan kanallardr. Dii ynde gelien bir bebekte bu kanallar uterus (rahim), tpler (Fallop) ve vajenin st ksm olarak geliir.

Mllerian inhibiting factor/substance: anti-Mllerian hormon olarak da geebilir. Testis (Sertoli hcreleri) tarafndan salglanan bu faktr ile Mller kanallarnn uterus, tpler ve vajen oluturmas engellenir.

sekonder cinsel zellikler : sklkla puberte dneminde gelien (vcut kllanmas, ses tonu deiiklii, cinsel organ bymesi, gs geliimi, kas geliimi gibi) zelliklerdir.



image

©Copyright 2006  Hseyin ZBEY MD All Rights Reserved
Daha fazla bilgi iin: info@dsdturk.org
www.dsdturk.org